KEYNOTE

Erwin Kompanje

| Ethicus, Onderzoeker & Schrijver | Erasmus UMC

KEYNOTE | Dehumanisatie in de geneeskundige en verpleegkundige praktijk. Is het altijd immoreel?

Lees meer over deze keynote

Het lezen van romans, het kijken naar films en documentaires of het luisteren naar bepaalde muziek kan compassie en empathie met anderen in het echte leven vergroten. Zo bleek onder andere uit het promotieonderzoek van dr Emy Koopman. Het is voor de lezers van romans gemakkelijker zich te verplaatsen in vergelijkbare situaties in het echte leven.

Subtiele dehumansatie is in de geneeskunde algemeen. Dat artsen en verpleegkundigen spreken over ‚De galblaas in bed drie’ of ‚waar ligt die hersenbloeding van gisteren?’ zijn daar voorbeelden van.

Wat zijn de oorzaken van dehumanisatie in de geneeskunde? Zijn er oplossingen? Is het eigenlijk wel moreel wenselijk om subtiele dehumanisatie in de geneeskunde te verminderen?

Wij onderzochten het effect van het kijken door artsen en verpleegkundigen naar bepaalde documentaires in relatie tot het verminderen van dehumansatie en vergroten van compassie. Werkt dat? In deze voordracht wordt op deze vragen dieper ingegaan met vele voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.

Corine Jansen

| Co-Founder Narrative Healthcare Network |

KEYNOTE | Narratieve Gezondheidszorg

Lees meer over deze keynote

We ontwerpen met elkaar een nieuw wereld en als we eerlijk zijn weten we dat veel van de beloften nooit zullen worden ingelost. In de idealistische jaren zestig ontwierpen utopische denkers een vrije maatschappij van mensen die niet langer werden ingesnoerd door vastgeroeste verhoudingen en knellende verbanden. Die droom sneuvelde deels in de realiteit van de volgende decennia van crisis en verlangen naar zekerheid. Welke toekomst zien we nu voor onszelf weggelegd (innovatie/digitalisering)? En waarom kijken we niet eerst eens goed met elkaar naar waar we vandaan komen? Hoe zag uw vak er tien jaar geleden uit? Wat is er veranderd? Wat dreef deze verandering? Hebben we goed geluisterd naar wat de geschiedenis ons heeft geleerd?
 
Onze wereld is onbestemd. Zelfbewust en steeds beter geïnformeerd over onze werkelijkheid, blijven wij onzeker. Zoals Nietzsche ooit schreef: ‘We proberen onszelf telkens weer in de hand te nemen.’
 
Hoe blijven we in contact in een wereld die nooit stil staat? Hoe luisteren we in een wereld waar je elke dag met grote hoeveelheden boodschappen, meningen en verhalen wordt geconfronteerd?

Marieke Perry

| Huisarts & Senior Onderzoeker | Radboudumc |

Keynote| De ontmoeting in de spreekkamer

Meer Info Volgt

KEYNOTE

Baziel van Engelen

| Prof. Neuromusculaire aandoeningen & Filosoof | Radboudumc |

KEYNOTE | De Hertaling van de Medische Arena

Meer Info Volgt

Jan Marten Visser

| Filosoof |

KEYNOTE | De Biomedische Eeuwen

Lees meer over deze keynote

In deze keynote zullen we de intellectuele context van de geneeskunde onderzoeken. In deze reflectie op de geschiedenis van de geneeskunde wordt duidelijk dat narratieve geneeskunde geen geïsoleerde fenomeen is maar deel uitmaakt van een grotere kritische reflectie op ons huidige begrip van de wetenschappelijke methode.

Rutger Molenkamp

| Muzikant & MS Patient |

KEYNOTE | De muziek was sterker

Lees meer over deze keynote

Na ruim 20 jaar op het podium te hebben gestaan als professioneel saxofonist moest Rutger Molenkamp hier in 2008 abrupt mee ophouden. Als gevolg van de ziekte Multiple Sclerose kon hij zijn vak niet meer uitoefenen en begon hij uiteindelijk een zoektocht naar wat hij nog wel kon en wilde doen. In dit proces kwamen teleurstelling, verdriet en vertwijfeling naar boven maar ook nieuwe en verrassende inzichten over identiteit, creativiteit en kwaliteit van leven.

En de kracht van muziek.

WORKSHOP

Willem Andree

| Redacteur & Schrijver |

WORKSHOP | De kracht van schrijven

Lees meer over deze workshop

Hoe geef je woorden aan ervaringen uit jouw leven of dat van een ander? Wat schuilt er in jouw levensverhaal of dat van een patiënt? In deze workshop krijg je handvatten om vanuit persoonlijk perspectief, door het ontrafelen van emoties en het ontdekken van zintuiglijke waarneming een verhaal te vertellen.

Schrijver Willem Andrée zoekt in zijn werk als hoofdredacteur bij het Radboudumc en als schrijver altijd naar het verhaal achter gebeurtenissen. Door te luisteren en niet bang te zijn moeilijke vragen te stellen. Tijdens de workshop vertelt hij een ingrijpende ervaring uit zijn eigen leven, zonder terughoudendheid. Daarna gaan de deelnemers aan de slag om hun interpretatie van dat verhaal te geven, zodat zij zelf de kracht van het schrijven kunnen meenemen in hun eigen leven.

Andrée (1976) debuteerde vorig jaar met zijn roman: “Als je boven ligt”. Het verhaal (deels non-fictie, deels fictie) speelt zich af aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, gezien door de ogen van een kind, zoon van een NSB’er.

Irene Göttgens

| Co-Founder Narrative Healthcare Network |

WORKSHOP | Close Listening

Lees meer over deze workshop

Goed luisteren gaat niet alleen om de aandacht voor het gesproken woord. Het vereist ook dat we ontvankelijk en in staat zijn om de specifieke toon, vorm, emotie en taal die een persoon gebruikt in het vertellen van zijn/haar verhaal te registreren en te begrijpen. Aandachtig luisteren vraagt iets van al onze zintuigen en ons interpretatie bewustzijn.

‘Close Listening’ verwijst naar het type aandacht dat de zorgprofessional moet hebben voor de informatie die een persoon met je deelt. Van aandacht voor metaforen die gebruikt worden, aanhoudende herhalingen van bepaalde uitdrukkingen, het perspectief vanuit waar een ervaring verteld wordt, tot aan stiltes die vallen of tegenstrijdigheden die gedeeld worden.

Het cultiveren van dit narratief bewustzijn kan zorgprofessionals helpen om een unieke situatie van een persoon beter te begrijpen en te interpreteren. Of dat nu gaat over een diagnose van een aandoening of de interpretaties en analyses van andere mensgerichte interacties binnen de gezondheidszorg.

WORKSHOP

Wilma Göttgens

| Openbaar apotheker, Onderzoeker & Filosoof |

WORKSHOP | Narratieve Farmacie

Lees meer over deze workshop

Pillenpraat: Verhalen over geneesmiddelen tussen hoop en vrees.

Ziekten en geneesmiddelen gebruik lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. De kracht van het geneesmiddel wekt zowel hoop op genezing als vrees voor ongewenste bijwerkingen. Ziekte, klachten en ongemak houden de gemoederen bezig en voor elke kwaal lijkt er een pil te bestaan. Ervaringsverhalen over geneesmiddelen vullen de social media en TV programma’s. Iedereen vindt er wat van en zelden stemmen de meningen overeen.

Voor de apotheker als hulpverlener begint farmaceutische patiëntenzorg met het verhaal van de patiënt waarin wensen en verwachtingen over geneesmiddelen hoorbaar worden. Welke verhalen vertellen mensen over hun geneesmiddelen? Wordt het verhaal ook gehoord en verstaan? Welke plaats heeft dit verhaal in de beleving van de zorgverlener en hoe kan dit vertaald worden in gepersonaliseerde farmaceutische zorgverlening?

Narratieve farmacie stelt de patiënt als mens centraal door kritische aandacht en reflectie op de verhalen over geneesmiddelen.

Piet Voskuil

| Neuroloog |

WORKSHOP | Reflectie op de belevingswereld in het ziekteproces van Van Gogh

Lees meer over deze workshop

Er bestaat een grote verzameling van de correspondentie van Vincent Van Gogh ( 1853-1890).

De meeste brieven zijn geschreven naar en door zijn broer Theo die veel voor hem betekende.

Tussen december 1888 en juli 1890 maakte Vincent zeven ziekteperioden door met langdurige psychosen, depressies en bewustzijnsstoornissen .

Een dag voordat Vincent Van Gogh zijn laatste ziekteperiode doormaakte schilderde hij amandelbloesemtakken voor zijn pasgeboren neefje Vincent Willem, zoon van zijn broer Theo.

Hij schreef daarover later aan Theo (17 maart 1890): “Het werk ging goed; het laatste doek met de bloeiende takken, dat zul je zien, was misschien het beste en wat ik met het meeste geduld heb gemaakt, geschilderd met kalmte en met grote trefzekerheid in de penseelvoering. En de volgende dag verdomd beroerd.“

Er is veel gespeculeerd over de diagnose van het ziektebeeld van Van Gogh en er bestaat een overvloed van psychoanalysen over de invloed van dit ziektebeeld op zijn schilderijen.

Er bestaat een erecode, in de VS Goldwater-regel genoemd, dat je geen diagnoses stelt bij mensen die je niet zelf hebt onderzocht. En bij van Gogh betekent dit dat je op zijn minst zijn brieven hebt gelezen. Als je daarin zijn verhaal leest, is het indrukwekkend te ontdekken welke invloed zijn ontwikkeling als schilder had op het optreden van zijn ziekte episoden in plaats van omgekeerd.

Het ziek zijn belemmerde hem wel in zijn werk en zodoende ging na de bloesemtakken door een langdurige depressie de bloesemperiode bijna geheel aan hem voorbij.